Caput XII & XIII — Duo Geometriae Thesauri & Proportiones Sphaerarum

Public-domain Neo-Latin text from Johannes Kepler’s Mysterium Cosmographicum, Capita XII–XIII (Tübingen, 1596; Frankfurt, 1621; ed. Ch. Frisch, Vol. I, pp. 138–143).

Duo nempe sunt geometriae thesauri: unus, subtensae in rectangulo rationem ad latera ([I.47]); alter, lineam extrema et media ratione sectam (sectio divina, [II.11], [VI.30]). Nam prius, quod latera recti anguli possint tantum, quantum subtensa recto, hoc inquam recte comparaveris massae auri; alterum, de sectione proportionali, gemmam dixeris. Ex illo enim cubi, pyramidis et octaedri constructio fluit; ex hoc vero constructio dodecaedri et icosaedri.

Si cuilibet sphaerae circumscriptae semidiameter ponatur $1000$ (aut unitas $R_{\text{out}} = 1$), sphaerae inscriptae semidiameter $r_{\text{in}}$ per Euclidis librum XIII ita se habet, ut cognata corpora dualia eandem prorsus teneant rationem:

  • In Cubo et Octaedro: quadratum radii inscripti est tertia pars quadrati circumscripti ($Q_{\text{in}} : Q_{\text{out}} = 1 : 3$, unde pro $1000$ prodit $577$).

  • In Tetraedro (Pyramide): radius ipse inscriptus est tertia pars circumscripti ($r_{\text{in}} : R_{\text{out}} = 1 : 3$, $Q_{\text{in}} : Q_{\text{out}} = 1 : 9$, unde pro $1000$ prodit $333$).

  • In Dodecaedro et Icosaedro: ex sectione divina fluit $Q_{\text{in}} : Q_{\text{out}} = (5 + 2\sqrt{5}) : 15$ (unde pro $1000$ prodit fere $795$).