Definitiones VII–XXV — Octo Gradus Scibilitatis Geometricae¶
Public-domain Neo-Latin text from Ioannis Keppleri Harmonices Mundi Liber I, Definitiones VII–XXV (Linz, 1619, pp. 3–14; ed. Ch. Frisch, Vol. V, pp. 78–92).
Definitio VII (*Scire in Geometricis*): Scire in geometricis est mensurare per notam mensuram; quae mensura nota in hoc negotio inscriptionis figurarum in circulum est Diameter circuli ($D = 2R$).
Definitio VIII (*Scibile / Demonstrabile*): Scibile (Graecis γνώριμον) dicitur id, quod aut per se ipsum diametro mensuratur, aut saltem certa et geometrica ratiocinatione quadratorum ex diametro deducitur.
Distinguuntur autem magnitudinum geometricarum octo gradus nobilitatis seu scibilitatis:
Gradus I: Aequalitas cum ipsa Diametro ($s_2 = D$).
Gradus II (:term:`Effabilis longitudine <effabilis-longitudine>`, ῥητὴ μήκει): Quae cum diametro communem habet mensuram longitudinis, ut latus Hexagoni ($s_6 = R = \frac{1}{2}D$, [IV.15]).
Gradus III (:term:`Effabilis potentiâ tantùm <effabilis-potentia>`, ῥητὴ δυνάμει μόνον): Quae longitudine quidem incommensurabilis est, quadrato vero (:term:`potentiâ <quadrance>`) commensurabilis quadrato diametri: ut latus Tetragoni ($s_4^2 = \frac{1}{2}D^2$) et latus Trigoni ($s_3^2 = \frac{3}{4}D^2$).
Gradus IV (:term:`Mese <mese>`, μέση): Media proportionalis inter duas rectas potentia tantum commensurabiles (Eucl. X.21), unde pendent areae Octogoni et Dodecagoni.
Gradus V & VI (:term:`Binominis & Apotome <binominis-apotome>`, ἐκ δύο ὀνομάτων & ἀποτομή): Compositio aut detractio duarum rectarum potentia tantum commensurabilium; cuius generis est latus Decagoni (OG, $s_{10} = \frac{\sqrt{5}-1}{2}R$), vera Apotome ex Sectione Divina ([XIII.9]).
Gradus VII & VIII (:term:`Mizon & Elasson <mizon-elasson>`, μείζων & ἐλάσσων): Radices compositae $\sqrt{a \pm \sqrt{b}}$ (Eucl. X.39, X.76); sic latus Pentagoni (AG in PENT5) est Elasson ($s_5 = \frac{R}{2}\sqrt{10 - 2\sqrt{5}}$, [XIII.10]), subtensa vero Stellae Quinquangulae est Mizon ($d_5 = \frac{R}{2}\sqrt{10 + 2\sqrt{5}}$), unde etiam Quindecagonum ($n = 15$, [IV.16]) demonstratur.