f. Friedlein 344 · p. 344

Prop. I.25: Ἀντίστροφον θεώρημα κλίσεως: ἡ μείζων βάσις μείζονα γωνίαν ὑποτείνει

Euclid: [I.25]

Note

Procli Diadochi in primum Euclidis Elementorum librum commentarii, ed. Gottfried Friedlein (Leipzig: B. G. Teubner, 1873, pp. 344–347; CTS urn:cts:greekLit:tlg4036.tlg011.opp-grc1). Switch tracks above for English, Summary, or Notes.

Τοῦτο τὸ θεώρημα ἀντίκειται μὲν τῷ ὀγδόῳ,

ἀντιστρέφει δὲ τῷ πρὸ αὐτοῦ. κατὰ συξυγίαν γὰρ ὁ στοιχειωτὴς προήγαγεν τά τε ἐπὶ τῆς ἰσότητος τῶν

γωνιῶν καὶ τῶν βάσεων καὶ τὰ ἐπὶ τῆς ἀνισότητος θεωρήματα καθ᾽ ἑκατέραν τῶν συζξυγιῶν τὰ μὲν προηγούμενα, τὰ δὲ ἀντίστροφα λαμβάνων καὶ ἐπὶ μὲν

1 μιᾶς καὶ ἡμισείας Θσ. 41–ὃὁὋ ἡμισείας; οὐχὶ … πρὸς

τῷ ὃ οὐ. ὦ, δὰὰ. Ο. 2 οὐχὶ οἴὰ. Ο. 8 μιᾶς καὶ ἦμις

f. Friedlein 345 · p. 345

τῶν προηγουμένων ταῖς ἐπ᾿ εὐθείας δείξεσι χρώμενος, ἐπὶ δὲ τῶν ἀντιστρόφων ταῖς εἰς ἀδύνατον ἀπαγωγαῖς. οὕτω δὲ καὶ ἐφ᾽ ἑνὸς ἑκάστου πεποίηκεν τριγώνου τότε μὲν τῇ ἰσότητι τῶν ἐν αὐτῷ πλευρῶν δείκνυσι τὴν ἰσότητα τῶν ὑποτεινομένων γωνιῶν ἀχολουθοῦσαν, τότε δὲ τῇ ἀνισότητι · καὶ αὖ πάλιν ἀντιστρόφως τῇ μὲν ἰσότητι τῶν γωνιῶν τὴν ἰσότητα τῶν ὑποτεινουσῶν πλευρῶν, τῇ δὲ ἀνισότητι τὴν ἀνισότητὰ ἀποφαίνων ἑπομένην. ἀλλ᾽ ἐπὶ τὸ προχείμενον ἐλθόντες ὅπως μὲν ὁ γεωμέτρης ἔδειξεν τὸ θεώρημα πρόδηλον ὃν παρῶμεν ἐκ τῶν βιβλίων ἀναλέγεσθαι τοῖς φιλομαθέσιν, ἃς δὲ καὶ οἱ ἄλλοι κομίζουσιν ἀποδείξεις τοῦ αὐτοῦ, συντόμως ἱστορήσωμεν, καὶ πρῶτον ἣν Μενέλαος ὁ ᾿4λεξανδρεὺς ἀνεῦρεν καὶ παρέδωκεν. ἔστω δύο τρίγωνα

μείξονα τῆς εἶ. λέγω ὅτι ἡ πρὸς τῷ α τῆς πρὸς τῷ ὃ μείζων. ἀφῃρήσθω γὰρ. ἀπὸ τῆς βγ γ τῇ εξ ἴση ἡ βη, καὶ συνεστάτω ἄτω πρὸς τῷ β σημείῳ τῇ ὑπὸ δεξ γωνία ἴση ἡ ὑπὸ ηβθ, καὶ κείσθω ἴση

f. Friedlein 346 · p. 346

ἐπὶ τὸ π, καὶ ἐπεξεύχθω ἡ αθθ. ἐπεὶ οὖν [] ἴση ἡ ηβ τῇ εξ, ἡ δὲ βθ τῇ εὃ, δύο δυσὶν ἴσαι καὶ γωνίας ἴσας περιέχουσιν. ἡ ἄρα η9 ἴση τῇ δξ καὶ γωνία ἡ ὑπὸ βθη τῇ ὑπὸ εδξ ἴση. καὶ ἐπεὶ ἡ ηθ ἴση τῇ δξ, ἡ δὲ δὲ τῇ ἂγ, καὶ ἡ θη ἴση τῇ ἀγ. μείξων ἡ δκ τῆς αγ, ὥστε τῆς ἂκ πολλῷ μείζων. καὶ ἡ ὑπὸ καθ

ἄρα μείζων τῆς ὑπὸ κθα. πάλιν ἐπεὶ ἴση τῇ αβ ἡ β98 — καὶ γὰρ τῇ δὲ ἴση ἐστίν — ἡ ὑπὸ βθα ἴση τῇ ὑπὸ βαθ. ὅλη ἄρα ἡ ὑπὸ [βακ μείξων ὅλης τῆς 0 ὑπὸ βθκ, ὅλη δὲ ἡ ὑπὸ] βθκ ἴση δέδεικται τῇ πρὸς Τοιαύτη μὲν ἡ ἀπόδειξις ἡ

Μενελάου, Ἥρων δὲ ὁ μηχανικὸς οὑτωσὶ οὐ δι᾿ ἀδυνάτου τὸ αὐτὸ

τῷ ὃ. ἡ ἄρα ὑπὸ βαγ μείζων τῆς πρὸς τῷ ὃ γωνίας.

δείκνυσιν. ἔστω τρίγωνα τὰ αβγ δεξ καὶ αἱ ὑποθέσεις αἱ αὐταὶ ἔστωσαν. καὶ ἐπεὶ μείξων ἡ βγ τῆς εξ, ἐχβεβλήσθω ἡ εξ καὶ κείσθω τῇ βγ ἴση ἡ ξη. καὶ ὁμοίως ἐκβεβλήσθω ἡ δὲ καὶ κείσθω τῇ δὲ ἴση ἡ δθ. ὁ δὴ κέντρῳ τῷ ὃ,

“5 απο – διαστήματι δὲ τῷ δξ κύκλος γρα-

f. Friedlein 347 · p. 347

φόμενος ἥξει καὶ διὰ τοῦ ὃ. γεγράφθω ὡς εξκθ. καὶ ἐπεὶ αἴ αγ αβ τῆς βγ μείζους, αὗται δὲ ἴσαι τῇ ε8 καὶ ἡ βγ τῇ ε, ὃ κέντρῳ τῷ ε γραφόμενος κύκλος, διαστήματι δὲ τῷ ξη, τέμνει τὴν εθ. τεμνέτω ὁ ἢκ, καὶ ἐπεζεύχθωσαν ἐπὶ τὰ κέντρα τῶν κύκλων ἀπὸ τῆς « κοινῆς τομῆς αἱ κὃ κε. ἐπεὶ οὖν τὸ ὃ κέντρον τοῦ δκξ, [ ἴση τῇ δὸ ἡ δκ,· τουτέστιν ν τῇ δὲ καὶ τῇ αγ. πάλιν ἐπειδὴ κέντρον τὸ ε τοῦ ἢκ, ἴση ἡ ἐκ τῇ δὴ τουτέστι τῇ βγ. ἐπεὶ οὖν δύο αἴ αβ ἂγ δύο ταῖς δὲ ὃκ ἴσαι καὶ ἡ βγ τῇ ἔκ; καὶ γωνία ἡ ὑπὸ βαγ γωνίᾳ τὸ τῇ ὑπὸ εδὃκ ἴση. μείξων ἄρα τῆς ὑπὸ ξδε ἡ ὑπὸ βαγ.

ΧΧΥῚ, ἰμθονυ. ΧΥ͂. Ἐὰν δύο τρίγωνα δύο γωνίας δύο γωνίαις ἴσας ἔχῃ» ἑκατέραν ἕκατέρᾳ, ἔχῃ δὲ καὶ μίαν πλευρὰν μιᾷ πλευρᾷ ἴσην, ἥτοι τὴν πρὸς ταῖς ἴσαις γωνίαις ἢ τὴν ὑποτείνουσαν ὑπὸ μέαν τῶν ἴσων γωνιῶν, καὶ τὰς λοιπὰς πλευρὰς ταῖς λοιπαῖς πλευραῖς ἴσας ἕξει καὶ τὴν λοιπὴν γωνίαν τῇ λοιπῇ γωνέᾳ ἴσην ἔξει.

Τὸν τὰ τρίγωνα καὶ τὰς πλευρὰς καὶ τὰς γωνίας τὺ καὶ τὰ ἐμβαδὰ συγκρίνειν βουλόμενον ἀναγκαῖον ἢ μόνας τὰς πλευρὰς λαβόντα ἴσας ξητεῖν τὴν ἰσότητα