Prop. I.22: Σύστασις τριγώνου ἐκ τριῶν εὐθειῶν¶
Euclid: [I.22]
Note
Procli Diadochi in primum Euclidis Elementorum librum commentarii, ed. Gottfried Friedlein (Leipzig: B. G. Teubner, 1873, pp. 330–333; CTS urn:cts:greekLit:tlg4036.tlg011.opp-grc1). Switch tracks above for English, Summary, or Notes.
τὰς δύο μείζους εἶναι τῆς λοιπῆς κατὰ πᾶσαν λῆψιν,
ἢ οὐχ ἔσται τρίγωνον ἐκ τῶν ἴσων αὐταῖς εὐθειῶν,
πρὸς δὲ τούτοις καὶ τὰς ἐνστάσεις ἁπάσας ἀνελὼν τὰς
πρὸς τὴν κατασκευὴν φερομένας, διὰ τῆς προσθήκης ταύτης μόνης κἀκείνας λύεσθαι δυναμένας.
Ἐστὶν οὖν τὸ πρόβλημα τῶν διωρισμένων, ἀλλ᾽ οὐ τῶν ἀδιορίστων. καὶ γὰρ τῶν προβλημάτων ὥσπερ τῶν θεωρημάτων τὰ μέν ἐστιν ἀδιόριστα, τὰ δὲ διὡρισμένα. ἐὰν μὲν γὰρ εἴπωμεν ἁπλῶς οὕτως ἐκ τριῶν
εὐθειῶν ἴσων τρισὶ ταῖς δοθείσαις συστήσασθαι τρίγῶνον, ἀδιόριστον καὶ ἀδύνατον, ἐὰν δὲ προσθῶμεν, ὧν αἱ δύο μείξους εἰσὶ τῆς λοιπῆς πάντη μεταλαμβανόμεναι, διωρισμένον τε καὶ δυνατόν. γίνεται γὰρ αὖ καὶ τοῦτο ὥσπερ Ϊ τῶν θεωρημάτων κατὰ τὸ ἀλη-
16 θὲς καὶ ψεῦδος ἡ διαίρεσις, οὕτω καὶ τῶν προβλημάτῶν κατὰ τὸ δυνατὸν ἀποφανθέν [καὶ τὸ ἀδύνατον].
. ὋὍὌντι δὲ καὶ αἴ πρὸς τὴν κατασκευὴν ἐνστάσεις ἐντεῦθεν λύονται, μάθοιμεν ἂν σμικρὸν εἰς αὐτὴν ἐπιβλέψαντες. ἐπακο-
λουθήσομεν γὰρ αβγ τοῖς τοῦ γεωμέ-
τρου ῥήμασιν. ἔστωσαν τρεῖς εὐὑθεῖαι α βγ, ὧν
αἴ δύο μείζους τῆς
f. Friedlein 331 · p. 331λοιπῆς πάντη μεταλαμβανόμεναι, καὶ δέον ἔστω ποιἦσαι τὸ προσταχθέν. ἐκκείσθω τις εὐθεῖα ἡ δὲ ἐπὶ θάτερα μὲν πεπερασμένη, οἷον κατὰ τὸ ὃ, ἐπὶ θάτερα
δὲ ἄπειρος, καὶ κείσθω τῇ μὲν ἃ ἴση ἡ δξ, τῇ δὲ β ἴση ἡ ξη, τῇ δὲ γ ἴση ἡ ηθ. καὶ κέντρῳ τῷ ξ, διαστήματι δὲ τῷ ξδ κύκλος γεγράφθω ὁ κ,, καὶ πάλιν κέντρῳ τῷ η, διαστήματι δὲ τῷ 9 κύκλος γεγράφθω ὁ λ, καὶ τεμνέτωσαν ἀλλήλους οἵ κύκλοι. τοῦτο γὰρ ἔλαβεν ὁ στοιχειωτής. πόθεν οὖν τοῦτο; φησίν τις. μήποτε γὰρ ἢ ἐφάπτονται μόνον ἀλλήλων, ἢ οὐδὲ ἐφάπτονται; τῶν γὰρ τριῶν ἔν τι πάσχειν αὐτοὺς ἀναγκαῖον, ἢ τέμνειν ἀλλήλους, ἢ ἐφάπτεσθαι, ἢ διεστάναι ἀπ᾿ ἀλλήλων. λέγω δὴ οὖν ὅτι τέμνουσιν ἐξ ἀνάγκης ἀλλήλους. ἐφαπτέσθωσαν γὰρ πρότερον ἀλλήλων. ἐπεὶ τοίνυν
f. Friedlein 332 · p. 332εἰ δυνατόν, διεστάτωσαν ἀλλήλων αἱ κύκλοι, ὡς οἵ κ Δ. ἐπεὶ οὖν τὸ ξ τοῦ χα κέντρον, ἴση ἡ δὲ τῇ ἔν, καὶ ἐπεὶ τὸ ἢ τοῦ ῦ λκέντρον ἡ ὁ θη ἴση τῇ ἥ μ. μείζων ἄρα ὅλη ἡ ξη τῶν ὃξ 8η. ὑπερέχει γὰρ ἡ ξη τῇ νμ’ τῶν δὲ ηθ. ἔκειτο δὲ τὰς δξ
10 θη μείζους εἶναι τῆς ξη, ὥσπερ καὶ τὰς α γ τῆς 4.
ἴση γὰρ ἡ μὲν δὲ τῇ α, ἡ δὲ ξη τῇ β, ἡ δὲ θη τῇ γ. ἀνάγχη ἄρα τοὺς χ 1 κύκλους τέμνειν ἀλλήλους, ὥστε ὁ στοιχειωτὴς ὀρθῶς τέμνοντας ἔλαβεν ἀλλήλους τοὺς κύχλους. ἐπειδὴ καὶ τῶν τριῶν εὐθειῶν ὑπέθετο τὰς
δύο μείζους τῆς λοιπῆς πάντη μεταλαμβανομένας καὶ οὔτε ἴσας οὔτε ἐλάττους τῆς μιᾶς. ἀνάγκη δὲ ἐφαπτομένων μὲν ἴσας εἷναι, διεστώτων δὲ ἐλάσσους τὰς δύο τῆς λοιπῆς.
f. Friedlein 333 · p. 333ΧΧΙΠ, ρὑγοῦ]. ὙΠ]. Πρὸς τῇ δοθείσῃ εὑ-
θείᾳ καὶ τῷ πρὸς αὐτῇ σημείῳ τῇ δοθείσῃ
εὐθυγράμμῳ γωνίᾳ ἴσην γωνίαν εὐθύυγραμμον συστήσασθαι.