f. Friedlein 230 · p. 230

Prop. I.3: Ἀφαίρεσις ἴσης ἀπὸ μείζονος

Euclid: [I.3]

Note

Procli Diadochi in primum Euclidis Elementorum librum commentarii, ed. Gottfried Friedlein (Leipzig: B. G. Teubner, 1873, pp. 230–232; CTS urn:cts:greekLit:tlg4036.tlg011.opp-grc1). Switch tracks above for English, Summary, or Notes.

ΠΙ, ρὑγοῦἹ. ΠΙ Ζύο δοθεισῶν εὐθειῶν

δἀνίδων ἀπὸ τῆς μείξονος τῇ ἐλάσσονι ἴσην

ἀφελεῖν.

Τρίτον πρόβλημα τοῦτο δεδομένας μὲν ἔχον δύο εὐθείας κατὰ τὸ μέγεθος ἀνίσους, προστάττον δὲ ἀφελεῖν ἀπὸ τῆς μείξονος ἴσην τῇ ἐλάσσονι. ἔστι δὲ καὶ τοῦτο πολύπτωτον. αἴ γὰρ δοθεῖσαι ἄνισοι εὐθεῖαι

ἢ διεστᾶσιν ἀπ’ ἀλλήλων, ὡς παρὰ τῷ στοιχειωτῇ, ἢ καθ᾽ ἕν πέρας συνάπτονται, ἢ τέμνουσιν ἀλλήλας, ἢ ἡ ἕτέρα κατὰ τὸ πέρας ἑαυτῆς τέμνει τὴν ἑτέραν, καὶ τοῦτο διχῶς, ἢ γὰρ ἡ μείζων τὴν ἐλάσσω, ἢ ἡ ἐλάσσων τὴν μείζονα. ἀλλ᾽’ εἰ μὲν καθ᾽ ὃν συνἅπτοιντο πέρας, δήλη ἡ ἀπόδειξις. τῷ γὰρ κοινῷ πέρατι κέντρῳ χρησάμενος διαστήματι δὲ τῇ ἐλάσσονι τῶν εὐθειῶν γράψεις κύκλον καὶ τὴν μείζονα τεμεῖς καὶ ἀφαιρήσεις ἴσην τῇ ἐλάσσονι. ὅσον γὰρ τῆς μείξονος ὁ κύκλος ἐντὸς ἀποτέμνεται, τοσοῦτον ἴσον ἔσται τῇ ἐλάσσονι. εἰ δὲ ἡ ἑτέρα τέμνοι τὴν ἑτέραν κατὰ τὸ ἑαυτῆς πέρας, ἤτοι ἡ μείξων τὴν ἐλάσσονα τέμνει ἢ ἀνάπαλιν, καὶ εἰ ἀλλήλας τέμνοιεν, ἢ εἰς ἴσα τέμνον-

3 τὸν τρόπον τοῦτον] ει πο ἀἰββί πιο οδὲ τῷ τρόπῳ τούτῳ ἴυϊ8856 βουϊρίτιη. βΒι« α. ὃ προυῦ σόμεθα) ἕΔρρτο-

f. Friedlein 229 · p. 229

ται ὑπ᾿ ἀλλήλων ἢ εἰς ἄνισα, ἢ ἡ μὲν εἰς ἴσα, ἡ δὲ εἰς ἄνισα, καὶ τοῦτο διχῶς. ταῦτα γὰρ πάντα ποικιλίαν ἡμῖν θαυμαστὴν παρέχεται γυμνασίας᾽ παρακείσθω δὲ καὶ ἡμῖν ὀλίγα ] ἐκ πολλῶν. ἔστωσαν ἄνισοι εὐθεῖαι ἡ αβ καὶ ἡ γδ, μείξων δὲ ἡ γδ, καὶ τεμνέτω τὴν αβ · τῷ ἑαυτῆς πέρατι τῷ γ᾽ καὶ κέντρῳ τῷ α, διαστήματι δὲ τῷ αβ κύκλος ὁ βξ καὶ τρίγωνον ἰσόπλευρον ἐπὶ τῆς αγ τὸ αεγ᾽ καὶ ἐχβεβλήσθωσαν αἱ ἕα εγ᾽ καὶ πάλιν κέν-

τρῷ τῷ ε, διαστήματι δὲ τῷ εξ κύχλος ὃ θηκ᾽ καὶ πάλιν κέντρῳ τῷ γ, διαστήματι δὲ τῷ γη κύκλος ὁ ηλ ἐπεὶ οὖν ἡ εξ ἴση τῇ ἕη, κέντρον γὰρ τὸ ε, ὧν τὸ ἡ ξὰ ἴση τῇ ἐγ, λοιπὴ ἡ αξ ἴση τῇ γη᾽ ἀλλὰ καὶ ἡ αξ ἴση τῇ αβ, κέντρον γὰρ τὲ α, καὶ αὕτη τῇ γλ, κέντρον γὰρ τὸ γ᾽ ἴση ἄρα τῇ αβ ἀφῇρηται ἡ γλ. ᾿Δλλὰ δὴ ἔστω ἐλάσσων τῆς αβ ἡ γδ, καὶ τε-

μνέτω τὴν αβ κατὰ τὸ Ὑ τῷ ἑαυτῆς πέρατι. ἢ οὖν ὦ κατὰ τὸ μέσον αὐτὴν τεμεῖ ἢ οὐ κατὰ τὸ μέσον.

ὃ γεγράφθω κύκλος 6. 18 ὁ πὰ Ὁ. 16 ἥὰ Ἡ, κλσ, 10. 11.118 γ1] γὸὃ ΜΙ αἰτοηὰο ἴοοο. 18 κέντρον γὰρ … ἡ γᾶ οι. Ω, δὰἀὰ. Ο. 19 τῆρ αν Ο, τῆς αβ 0.

, 20 ἦ ἑαυτῆς πέραστι Μ. ἢ γοῦν Ο. ᾿ ΦῚ ἰδ ὸ αὐτὴν Ο

f. Friedlein 230 · p. 230

πρότερον τεμνέτω κατὰ τὸ μέσον᾽

οὐκοῦν ἡ γὸ ἣ ἡμίσειά ἐστι τῆς

α; ( . αβ καὶ ἴση ἡ ἂγ τῇ γὸ – ἢ Ν .-) 2 ἐλάσσων τῆς ἡμισείας· καὶ κέν-: τρῳ τῷ γ, διαστήματι δὲ τῷ γὸ

γράψας κύχλον ἀφαιρήσεις ἀπὸ

τῆς ἂν ἴσην τῇ γὸ – ἢ μείζων

Ξ 4 τῆς ἡμισείαρ᾽ καὶ πρὸς τῷ α ση-

μείῳ θέμενος ἴσην τῇ γὸ τὴν

ὄ αξ καὶ γράψας κύκλον κέντρῳ

τῷ ἃ διαστήματι τῷ αξ

ἀφαιρήσεις ἀπὸ τῆς αβ

ἴσην τῇ αξ, τουτέστιν τῇ γὸ.

Εἰ δὲ μὴ κατὰ τὸ μέσον τέμνει τὴν αβ ἡ γὸ, ἔστω ἡ γα τῆς ἡμισείας αὐτῆς μείζων. εἰ τοίνυν ἡ γὸ ἢ ἡμίσειά ἐστιν τῆς

1-4 Εἰζυζαῖι οὐ. 3. 4 γα Π. δὅ—8 Εἰχατδὰ ΟἿ.

f. Friedlein 231 · p. 231

αβ ἢ ἐλάσσων, κέντρῳ χρησάμένος τῷ γ, διαστήματι δὲ τῷ γὸ ἀφαιφήσεις ἀπὸ τῆς ἃγ ἴσην τῇ γὸ – ἢ μείζων ἐστὶ τῆς ἡμισείας τῆς αβ ἡ γδ, καὶ ἤτοι ἴση τῇ αγ — καὶ γέγονεν τὸ προσταχθέν — ἢ Ϊ καὶ ταύτης μείζων — καὶ πάλιν πρὸς ὡς τῷ α θέμενος ἴσην τῇ γὸδ τὰ αὐτὰ ποιήσεις· κέντρῳ γὰρ τῷ α διαστήματι δὲ τῷ ξα γράψεις κύκλον ἀφαιροῦν- ξ τα ἀπὸ τῆς αβ ἴσην τῇ αξ, τουτέστιν τῇ γὸ.

Εἰ δὲ τέμνοιεν ἀλλή-

λας ὡς αἴ γὸ αβ, κέντρῳ β

τῷ β, διαστήματι δὲ τῷ ·

βα κύκλος γεγράφθω ὁ αξ καὶ ἐπκιξευχθεῖσα ἡ βγ ἐκβεβλήσθω ἐπὶ τὸ ξ. ἐπεὶ οὖν

1–ο Εἴχυγδιι ρῥγίογθηι οὔ. ΤΠ, Ζ, οὐπὶ δοαιδηΐο οοηἰπηχὶϊ 3.

8 ἀπὸ τῆς αβ τῇ γδ ἴσην αὶ 4–α ἢ μείζων ἐστὶ …

f. Friedlein 232 · p. 232

δύο εὐθεῖαί εἰσιν ἄνισοι ἡ

, βὲ καὶ ἡ γδ, καὶ ἡ γὸ κατὰ τὸ πέρας ἑαυτῆς τέμνει τὴν

ἃ ἯΤΝἢ βξ, δυνατὸν ἴσην ποιῆσαι τῇ

: βὲ ἀπὸ τῆς βὸ (Ὁ). δέδεικται γὰρ ἀμφότερα. δυνατὸν ἄρα

καὶ τῇ αβ ἴσην ἀφελεῖν ἀπὸ

τῆς αβ τῇ γὃ (Ὁ) ἡ γὰρ αβ καὶ ἡ βξ ἴσαι ἀλλήλαις εἰσίν.

Ἡμεῖς μὲν οὖν ἐκ διαιρέσεως λαβόντες τὰς πτώσεις ἐπιδεῖξαι τὴν ποικιλίαν αὐτῶν ἐπειράθημεν. θαυμαστὴ δὲ ἡ τοῦ στοιχειωτοῦ ἀπόδειξις᾽ πάσαις γὰρ ἐκείνη ταῖς εἰρημέναις κατασκευαῖς ἐφαρμόττει, καὶ δυνατὸν ἐπὶ πάσης θέσεως πρὸς τῷ πέρατι τῆς μείξο-

ἴδνος ἴσην τῇ ἐλάσσονι θέντι γράφειν τῷ αὐτῷ πέρατι κέντρῳ χρώμενον καὶ διαστήματι τῇ θέσει κύκλον, ὃς ἀπὸ τοῦ μείζονος ἴσην ἀφαιρήσει τῇ ἐλάσσονι,

ἃ αἴ Βὲ γὃ Ο. ἃ ΑἸίοτυπι καὶ ἡ γδ οι. Η. 4–ὃ δυ-

νατὸν ἴσην ποιῆσαι τῇ βὲ ἀπὸ τῆς γ 8,, Ο, “Ῥοβδὶθὶ]6 οδὲ 8 Ὁ