Lemmata Duo Ptolemaica — Transversalis Plana & Proportio Sinuum (Latin)

Menelai Alexandrini Sphaericorum Lib. III Lemmata Duo (Halley 1758, pp. 83–84)

Lemma I — Transversalis Plana (Halley 1758, p. 83)

Enuntiatio (Halley 1758, p. 83)

Si ad duas rectas ΑΒ, ΑΓ concurrentes in Α ducantur duae aliae ΓΔ, ΒΕ sese intersecantes in puncto Ζ: dico rectam ΑΕ esse ad ΕΓ in ratione composita ex ratione ΔΖ ad ΖΓ & ratione ΒΑ ad ΒΔ.

[§3.4 · Demonstratio, p. 83] Per Α enim ipsi ΒΕ parallela ducatur ΑΗ, occurrens ipsi ΔΓ productae in Η. Jam quoniam ΑΗ parallela est ipsi ΕΖ, erit ut ΑΕ ad ΕΓ ita ΗΖ ad ΖΓ. Sumptâ autem mediâ recta ΖΔ, ratio ΗΖ ad ΖΓ componetur ex ratione quam habet ΗΖ ad ΖΔ, & ex ea quam habet ΖΔ ad ΖΓ. Sed ob parallelas ΑΗ, ΒΖ, erit & ΖΗ ad ΖΔ sicut ΒΑ ad ΒΔ: ratio igitur ΗΖ ad ΖΓ, hoc est ΑΕ ad ΕΓ, componitur ex ratione quam habet ΒΑ ad ΒΔ & ex ea quam habet ΔΖ ad ΖΓ.

Iisdem positis; dico quoque ΓΑ esse ad ΑΕ in ratione composita ex ratione quam habet ΓΔ ad ΔΖ & ex ea quam habet ΖΒ ad ΒΕ.

Ipsi ΓΔ parallela ducatur ΕΘ, & ob easdem parallelas, erit ut ΓΑ ad ΑΕ ita ΓΔ ad ΕΘ; sumatur ΔΖ media, & ratio ΓΑ ad ΕΘ componetur ex ea quam habet ΓΔ ad ΔΖ & ex ea quam habet ΔΖ ad ΕΘ. Ob parallelas vero ΔΖ, ΘΕ, erit ΔΖ ad ΕΘ sicut ΖΒ ad ΒΕ: ratio igitur ΓΑ ad ΕΘ, hoc est ΓΑ ad ΑΕ, composita est ex ratione ΓΔ ad ΔΖ & ratione ΖΒ ad ΒΕ. Q. E. D.


Lemma II — Proportio Sinuum (Halley 1758, pp. 83–84)

f. halley_1758_menelai_sphaericorum:0100 · p. 84

Enuntiatio (Halley 1758, pp. 83–84)

Si in Circulo recta aliqua è centro educta arcum quemlibet ejusque subtensam diviserit: erunt segmenta subtensae Sinubus segmentorum arcus proportionalia.

Sit enim circulus ΑΒΓΔ, in quo subtendat arcum aliquem recta ΑΓ, & de centro Δ ducatur utcunque recta ΔΒ occurrens subtensae in Β, arcui vero in Β; & demittantur normales ad diametrum ΔΒ. Quoniam igitur anguli qui ad normales recti sunt, & anguli ad centrum aequales vel communes, triangula erunt similia; unde segmenta subtensae proportionalia erunt normalibus, hoc est Sinubus arcuum. Q. E. D.