DISTINCTIO II — DE INVENTIONE RADICUM

Distinctio Secunda: Incipit Capitulum de Inuentione Radicum

Fons Criticus: boncompagni:1862 (Scritti di Leonardo Pisano, Vol. II, pp. 18–30 · Cod. Urb. Lat. 292, fol. 11v–18v) · English Translation · Summary · GEOMETOR Notes


Distinctio Secunda — De Inuentione Radicum

Versio Anglica: Distinctio II — Square Roots (pp. 18–30) · Commentarius: Notae ad Inuentionem Radicum

Distinctio secunda. Incipit capitulum de inuentione radicum.

CVM autem per geometricales regulas campos mensurare uolumus, oportet nos in quibusdam dimensionibus radices quinque numerorum inuenire. Quare qualiter radices numerorum inueniatur, secundum quod in hoc opere sufficere uideatur, presentialiter demonstrare curaui. Est enim radix numeri latus alicuius quadrature; quia cum multiplicatur latus in se ipsum, perficitur embadum illius quadrature : quare summa multiplicationis lateris recte dicitur quadratus; cum in se quadratam contineat superficiem.

Et est notandum, quia una figura est radix numerorum unius figure, et duarum; due uero figure sunt radix trium, et quatuor figurarum; et tres figure sunt radix quinque, et sex figurarum; et sic deinceps semper intelligas: quia una figura plus in radice ponitur pro singulis duabus figuris, que fuerint in numero, cuius radix queritur.

  1. De Inuentione Radicis per Duplicationem: Si queratur radix alicuius numeri, uerbi gratia $.744.$, sumatur radix de prima figura uel duabus figuris primi ternarij ad sinistram, et subtrahatur quadratum eius; deinde duplicetur radix inuenta et ponatur sub sequenti figura, et per eam diuidatur residuum, ut inueniatur secunda figura radicis, et multiplicetur in se et in duplicatam radicem, et subtrahatur.

  2. De Propinquatione Radicum Surdarum: In numeris autem qui non sunt quadrati, cum post extractionem integri remanet residuum $r$, accipe radicem $a$ cum parte fracta inter $\frac{r}{2a + 1}$ et $\frac{r}{2a}$. Et si uolueris subtilius procedere, sume $a_1 = a + \frac{r}{2a}$, et subtrahe de $a_1$ superfluum $\frac{a_1^2 - N}{2a_1}$, et habebis radicem ualdissimam.

  3. De Radicibus Mensurarum: Si queratur latus campi cuius embadum est $\frac{2}{3}$ unius pertice superficialis, reduc $\frac{2}{3}$ ad denarios, erunt denarij $.24.$: et de $.24.$ denarijs fac uncias, erunt uncie superficiales $.7776.$; cuius numeri radix est $88$ uncie lineales et remanent $32$, que diuise per duplum de $88$, scilicet per $176$, reddunt $\frac{2}{11}$ unius uncie: quare latus illius campi est pedes $.4.$ et uncie $16\frac{2}{11}$.

Explicit distinctio secunda.