Prooemium Editoris — De Scientia Mathematica et Materia Intelligibili¶
* Praefatio Critica et Sententiae Capitales Sancti Thomae de Aquino *
1. Ratio Huius Codicis¶
Hic codex colligit atque integre exhibet triginta septem lectiones et articulos capitales quibus Sanctus Thomas de Aquino (1225–1274) naturam, obiectum, methodum et certitudinem scientiae mathematicae fundavit. Omnes textus Latini in Partibus I–V (613 paragraphi) de verbo ad verbum ex editionibus criticis Leonina, Marietti (Pirotta, Cathala) et Decker (secundum recensionem Corporis Thomistici) sine ulla immutatione deprompti sunt, addita plena concordantia omnium septuaginta octo locorum Thomisticorum quos Petrus Hoenen, S.I. in opere suo De Noetica Geometriae (1954) allegavit.
2. Sententiae Capitales S. Thomae in Hoc Codice Contenta¶
De Materia Intelligibili et Duplici Operatione Intellectus (Super Boetium De Trinitate, q. 5, a. 3): « Substantia autem, quae est materia intelligibilis quantitatis, potest esse sine quantitate; unde considerare substantiam sine quantitate magis pertinet ad genus separationis quam abstractionis. Sic ergo in operatione intellectus triplex distinctio invenitur… Secunda secundum operationem qua format quidditates rerum, quae est abstractio formae a materia sensibili. »
Quod Iudicium Mathematicum Terminatur ad Imaginationem (Super Boetium De Trinitate, q. 6, a. 2): « In mathematicis oportet cognitionem secundum iudicium terminari ad imaginationem, non ad sensum, quia iudicium mathematicum superat apprehensionem sensus. »
De Certissimo Modo Demonstrationis et Lineis in Pulvere Descriptis (In I Anal. Post., lect. 1 & lect. 19): « Geometra enim non concludit aliquid ex hoc quod haec linea est talis quam ipse descripsit in pulvere, sed ex his quae per huiusmodi descriptionem manifestantur. »
De Necessitate Conversionis ad Phantasmata in Mathematicis (In III De Anima, lect. 12, Pirotta n. 777): « Nequaquam sine phantasmate intelligit anima… Quamvis enim triangulus sit indeterminatae quantitatis de quo demonstrat geometra, tamen semper ponit ante oculos suos triangulum determinatae quantitatis. »
Quod Abstrahentium Non Est Mendacium et Nullum Continuum Ex Punctis Componitur (In II Phys., lect. 3 & In VI Phys., lect. 1): « Abstrahentium non est mendacium… Impossibile est aliquod continuum ex indivisibilibus componi, ut puta lineam ex punctis. »
De Inventione Veritatis Geometricae Dividendo in Actu (In IX Metaph., lect. 10, Cathala n. 1894): « Geometrae inveniunt veritatem quae quaeritur dividendo… Si enim iam esset divisum in actu, statim esset manifestum videnti. »